Wat is een normaal energieverbruik voor een woning?

Een normaal energieverbruik voor een gemiddelde tussenwoning ligt rond 1.200 m³ gas en 2.900 kWh elektriciteit per jaar. Voor een appartement is dit lager: ongeveer 700 m³ gas en 2.400 kWh elektriciteit. Voor een vrijstaande woning hoger: circa 1.800 m³ gas en 3.500 kWh elektriciteit. Deze cijfers gelden voor een huishouden met 2-3 personen bij gemiddelde isolatie en gebruikspatroon. Het werkelijke verbruik kan echter sterk afwijken, afhankelijk van woningtype, bouwjaar, isolatieniveau, gezinsgrootte en gebruiksgedrag.

De term “normaal” is bij energieverbruik lastig, omdat de verschillen tussen woningen enorm zijn. Een slecht geïsoleerde woning uit 1970 kan 2.500 m³ gas gebruiken, terwijl een vergelijkbare woning met volledige isolatie uitkomt op 800 m³. Het is daarom belangrijker om te begrijpen of jouw verbruik past bij jouw specifieke woning en situatie, dan om te weten of je “normaal” zit.

Gemiddeld energieverbruik per woningtype

Het energieverbruik verschilt sterk per woningtype. Een appartement deelt muren, vloer en plafond met buren, waardoor minder warmte verloren gaat. Een vrijstaande woning staat aan alle kanten bloot aan buitenlucht en verliest daardoor meer warmte. Een tussenwoning zit ertussenin.

Woningtype	Gas (m³/jaar)	Elektriciteit (kWh/jaar)	Jaarkosten bij €1,50/m³ en €0,40/kWh
Appartement	700	2.400	€2.010
Tussenwoning	1.200	2.900	€2.960
Hoekwoning	1.400	3.100	€3.340
Twee-onder-één-kap	1.600	3.300	€3.720
Vrijstaande woning	1.800	3.500	€4.100

Deze cijfers zijn gemiddelden voor woningen met gemiddelde isolatie, cv-ketel, 2-3 bewoners en normaal gebruiksgedrag. De bedragen zijn exclusief vaste leveringskosten van circa €200 per jaar.

Invloed van bouwjaar en isolatie

Het bouwjaar bepaalt grotendeels het isolatieniveau. Oudere woningen zijn vaak gebouwd zonder spouwmuurisolatie, dakisolatie of hoogrendementsglas. Nieuwere woningen moeten voldoen aan strengere energieprestatie-eisen.

Voor een gemiddelde tussenwoning geldt bij verschillende bouwjaren:

Bouwperiode	Typische isolatie	Gasverbruik (m³/jaar)	Verschil met nieuwbouw
Voor 1975	Geen isolatie, enkel glas	2.000-2.500	+150-200%
1975-1990	Beperkte isolatie, dubbelglas	1.500-1.800	+80-120%
1990-2000	Spouw- en dakisolatie, dubbelglas	1.200-1.400	+50-75%
2000-2015	Goede isolatie, HR++ glas	900-1.100	+10-35%
Na 2015	Zeer goede isolatie, Triple glas	700-900	Referentie

Een slecht geïsoleerde woning uit 1970 kan dus twee tot drie keer zoveel gas gebruiken als een vergelijkbare nieuwbouwwoning. Wanneer je een oude woning hebt verbeterd met isolatiemaatregelen, kan het verbruik dichter bij nieuwbouw liggen.

Invloed van gezinsgrootte

Het aantal bewoners bepaalt vooral het elektriciteitsverbruik en het warmwaterverbruik. Verwarming hangt meer af van woningoppervlak en isolatie dan van gezinsgrootte, hoewel meer bewoners vaak een hogere gewenste temperatuur betekent.

Aantal personen	Elektriciteit (kWh/jaar)	Extra gas voor warm water (m³/jaar)
1 persoon	2.000	200-300
2 personen	2.700	350-450
3 personen	3.200	450-550
4 personen	3.600	550-650
5 personen	4.000	650-750

Een alleenstaande in een tussenwoning gebruikt dus minder elektriciteit en warm water dan een gezin van vier personen, maar de ruimteverwarming blijft grotendeels gelijk wanneer dezelfde temperatuur wordt aangehouden.

Voorbeeldberekening: drie scenario’s

Om te laten zien hoe sterk het verbruik kan verschillen, vergelijken we drie concrete situaties met actuele energieprijzen van begin 2024 (gas €1,50/m³, elektriciteit €0,40/kWh).

Scenario 1: Slecht geïsoleerde tussenwoning, 4 personen

Woningkenmerken: Tussenwoning uit 1972, 110 m², geen spouwmuurisolatie, enkel glas, beperkte dakisolatie, gezin met 2 volwassenen en 2 kinderen, thermostaat 20°C.

Verbruik:

Gas: 2.200 m³ per jaar
Elektriciteit: 3.800 kWh per jaar

Kosten:

Gas: 2.200 × €1,50 = €3.300
Elektriciteit: 3.800 × €0,40 = €1.520
Vaste leveringskosten: €200
Totaal: €5.020 per jaar

Dit verbruik ligt 80-100% boven het gemiddelde voor een tussenwoning. De grootste oorzaak is het ontbreken van isolatie. Bij deze woning is het verbruik niet normaal in de betekenis van gemiddeld, maar wel normaal voor een ongeïsoleerde woning met vier bewoners.

Scenario 2: Gemiddeld geïsoleerde tussenwoning, 3 personen

Woningkenmerken: Tussenwoning uit 1995, 120 m², spouwmuurisolatie, dakisolatie, dubbelglas, gezin met 2 volwassenen en 1 kind, thermostaat 19°C.

Verbruik:

Gas: 1.300 m³ per jaar
Elektriciteit: 3.100 kWh per jaar

Kosten:

Gas: 1.300 × €1,50 = €1.950
Elektriciteit: 3.100 × €0,40 = €1.240
Vaste leveringskosten: €200
Totaal: €3.390 per jaar

Dit verbruik komt overeen met het Nederlandse gemiddelde voor een tussenwoning. De woning heeft basale isolatiemaatregelen, waardoor het gasverbruik redelijk beperkt blijft.

Scenario 3: Goed geïsoleerd appartement, 2 personen

Woningkenmerken: Appartement uit 2012, 75 m², volledig geïsoleerd, HR++ glas, gedeelde voor- en achtergevel, 2 volwassenen, thermostaat 20°C.

Verbruik:

Gas: 650 m³ per jaar
Elektriciteit: 2.500 kWh per jaar

Kosten:

Gas: 650 × €1,50 = €975
Elektriciteit: 2.500 × €0,40 = €1.000
Vaste leveringskosten: €200
Totaal: €2.175 per jaar

Dit verbruik ligt onder het gemiddelde voor appartementen. De goede isolatie en gedeelde gevels zorgen voor weinig warmteverlies. Het gasverbruik komt voornamelijk van warm water en beperkte bijstook.

Wat bepaalt of jouw verbruik normaal is?

Een verbruik is “normaal” wanneer het past bij de kenmerken van je woning en situatie. Een hoog absoluut verbruik kan normaal zijn voor een grote, slecht geïsoleerde woning. Een laag verbruik kan afwijkend zijn wanneer je verwacht dat de woning meer zou moeten verbruiken.

Vergelijk je verbruik met vergelijkbare woningen door te kijken naar:

Hetzelfde woningtype
Vergelijkbaar bouwjaar
Vergelijkbare isolatie
Vergelijkbaar aantal bewoners
Vergelijkbaar woonoppervlak

Wanneer je verbruik 30-50% hoger ligt dan bij vergelijkbare woningen, is er waarschijnlijk ruimte voor besparing. Dit kan komen door slechte isolatie, hoge thermostaat, lang douchen, veel thuiswerken of een energieverslindende cv-ketel.

Wanneer is jouw verbruik te hoog?

Een verbruik is waarschijnlijk te hoog wanneer:

Je gasverbruik boven 1.800 m³ ligt voor een tussenwoning met gemiddelde isolatie
Je elektriciteitsverbruik boven 4.000 kWh ligt voor een huishouden van 2-3 personen zonder elektrisch koken of elektrische verwarming
Je energiekosten meer dan €4.000 per jaar bedragen voor een gemiddelde tussenwoning
Je verbruik 50% hoger ligt dan vergelijkbare woningen in je buurt
Je energielabel D of slechter is terwijl isolatiemaatregelen technisch uitvoerbaar zijn

In deze situaties loont het om te onderzoeken waar het hoge verbruik vandaan komt en welke maatregelen de grootste besparing opleveren.

Wanneer is een laag verbruik verdacht?

Een opvallend laag verbruik kan duiden op een meterstoring, een verkeerde meterstand of niet-geregistreerd verbruik. Wanneer je gasverbruik onder 400 m³ per jaar ligt terwijl je wel een cv-ketel hebt en warm doucht, controleer dan of de meter correct werkt en of alle verbruik correct wordt gemeten.

Een laag verbruik kan ook betekenen dat je woning zeer goed geïsoleerd is, dat je zuinig stookt of dat je weinig thuis bent. Dit is geen probleem, maar wel iets om bewust van te zijn bij het vergelijken met gemiddelden.

Verschil tussen gas en elektriciteit

Bij woningen met cv-ketel komt het grootste deel van de energiekosten vaak van gas. Bij volledig elektrische woningen of woningen met warmtepomp ligt de nadruk op elektriciteit.

Voor een gemiddelde tussenwoning met cv-ketel geldt:

60-75% van energiekosten: gas
25-40% van energiekosten: elektriciteit

Wanneer je elektriciteitskosten hoger zijn dan je gaskosten terwijl je een cv-ketel hebt, gebruik je waarschijnlijk veel elektrische apparaten, heb je elektrisch koken of verwarm je deels elektrisch.

Seizoensinvloed op gasverbruik

Gasverbruik varieert sterk per seizoen. In de winter kan een woning 200-300 m³ gas per maand gebruiken, in de zomer vaak slechts 30-50 m³ voor warm water. Het jaarverbruik is daarom een beter vergelijkingspunt dan een maandverbruik.

Wanneer je jaarverbruik wilt schatten op basis van een paar maanden:

Tel het verbruik van 12 maanden op vanaf dezelfde maand vorig jaar
Of bereken: (wintermaanden × hoog verbruik) + (zomermaanden × laag verbruik)

Schat een jaarverbruik nooit op basis van alleen wintermaanden, want dit leidt tot een sterke overschatting.

Wanneer is verbruik vergelijken nuttig?

Vergelijken met een “normaal” verbruik is vooral nuttig wanneer:

Je wilt weten of er ruimte is voor besparing
Je wilt controleren of je woning energie-efficiënt is
Je wilt inschatten of isolatiemaatregelen zinvol zijn
Je vermoedt dat je installatie niet goed werkt
Je wilt weten of je gebruiksgedrag afwijkt

Het is minder nuttig wanneer je woning sterk afwijkt van het gemiddelde, bijvoorbeeld een monumentale woning, een woning met zwembad of een volledig zelfvoorzienende woning met zonnepanelen en thuisbatterij.

Wanneer is verbruik vergelijken niet zinvol?

Vergelijken met gemiddelden heeft beperkte waarde wanneer:

Je woning unieke kenmerken heeft die het verbruik sterk beïnvloeden
Je een warmtepomp hebt (elektrisch verbruik veel hoger, gasverbruik veel lager of nul)
Je zonnepanelen hebt (elektriciteitsverbruik volgens de meter lijkt lager door teruglevering)
Je een bedrijf aan huis hebt met hoog energieverbruik
Je veel medische apparatuur gebruikt

In deze gevallen is het belangrijker om te weten of je verbruik efficiënt is voor jouw situatie, niet of het “normaal” is volgens een algemeen gemiddelde.

Praktische vervolgstappen

Wanneer je wilt weten of jouw verbruik normaal is:

Zoek je laatste jaarnota en noteer het totale gas- en elektriciteitsverbruik
Bepaal je woningtype, bouwjaar en geschatte isolatieniveau
Vergelijk je verbruik met de cijfers in dit artikel voor vergelijkbare woningen
Bereken je energiekosten: (gas × €1,50) + (elektriciteit × €0,40) + €200 vaste kosten
Wanneer je verbruik 30% of meer boven vergelijkbare woningen ligt, onderzoek waar het hoge verbruik vandaan komt

Voor een grondiger analyse kun je een energielabel laten opstellen of een energieadviseur de woning laten beoordelen. Een energielabel geeft inzicht in het theoretische verbruik op basis van woningkenmerken. Wanneer je werkelijke verbruik veel hoger ligt dan het theoretische verbruik volgens het energielabel, zit de oorzaak waarschijnlijk in gebruiksgedrag of slecht functionerende installaties.

Meer informatie over energiebesparing vind je via energie besparen. Specifiek voor elektriciteit zonder zonnepanelen: hoe kun je stroom besparen zonder zonnepanelen.

Conclusie

Een normaal energieverbruik voor een tussenwoning ligt rond 1.200 m³ gas en 2.900 kWh elektriciteit per jaar, maar dit gemiddelde zegt weinig over jouw specifieke situatie. Het verbruik hangt sterk af van woningtype, bouwjaar, isolatieniveau, gezinsgrootte en gebruiksgedrag. Een slecht geïsoleerde woning uit 1970 kan twee keer zoveel gas gebruiken als een vergelijkbare nieuwbouwwoning. Een gezin van vier personen gebruikt meer elektriciteit en warm water dan een alleenstaande.

Belangrijker dan weten of je verbruik “normaal” is, is begrijpen of je verbruik past bij jouw woning en of er ruimte is voor besparing. Wanneer je verbruik 30-50% hoger ligt dan bij vergelijkbare woningen, is er waarschijnlijk besparingsmogelijkheid door isolatie, zuiniger gedrag of efficiëntere installaties. Wanneer je verbruik al laag is voor jouw woningtype, levert verdere besparing waarschijnlijk weinig op.